Connect with us

ਦੁਨੀਆ

ਯੂਰਪੀ ਸਿਆਸਤ ’ਚ ਹਰਿਆਲੇ ਬਦਲਾਉ ਦੇ ਲਲਕਾਰੇ

Published

on

ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ, ਨੀਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸਿਆਸੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੱਝ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਹੁਣ ਇੰਨਾ ਸਥਾਪਤ ਤੇ ਪੁਖ਼ਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਕ ਬਣੀਆਂ ਬਹੁਕੌਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਹੰਢਣਸਾਰਤਾ ਬਣਾਉਣ ਖ਼ਾਤਰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਿਉਂਤਣ ਦੇ ਆਹਰੇ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਸਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ‘ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਮਹਾਦੀਪ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਬਾਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (ਯੂਐਨ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪੈਨਲ (ਯੂਐਨਆਈਪੀਸੀਸੀ) ਦੀ ਸੱਜਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਲਵਾਯੂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮੁੱਚੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੜ੍ਹਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ, ਸੋਕਿਆਂ ਤੇ ਮੌਸਮੀ ਇੰਤਹਾਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਖ਼ਾਸਕਰ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਗਰੀਨ/ ਹਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਤਾਵਰਨੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਅਮੀਰ ਪੱਖੀ ਤੇ ਗ਼ਰੀਬ ਵਿਰੋਧੀ ਨਵ-ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਉੱਭਰੀਆਂ ਸਮਾਜਕ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਗ਼ੈਰਬਰਾਬਰੀਆਂ ਨੇ ਸਮਾਜਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਮਧੋਲ ਸੁੱਟਿਆ ਹੈ। 1990ਵਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਨੀਤੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਖਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2008 ਦੇ ਆਲਮੀ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਝਟਕੇ ਲੱਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਜਕ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਗ਼ੈਰਬਰਾਬਰੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਨਵ-ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀ ਚੌਖਟਾ ਖੁਨਾਮੀ ਖੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਤੇ ਸਮਾਜਕ ਲੋਕਰਾਜੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਧੇਰੇ ਸਾਰਥਕ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗਕ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੌਰਾਨ ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਰਗਾਂ ਤੇ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸਬਤਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਵ-ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਅਸਰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਜਾਗਰ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ‘ਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਆਲਮੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਵ-ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਨੀਤੀ ਚੌਖਟੇ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਝਟਕਾ ਵੱਜਿਆ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਬੰਨੇ, ਡੈਮੋਕਰੇਟ ਜੋਅ ਬਾਇਡਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪੱਖੀ ਤੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਝੁਕਾਅ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਬਰਨੀ ਸੈਂਡਰਸ ਵਲੋਂ ਹਮਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਾਸਕਰ ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ ਪੇਰੂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਮੈਕਸਿਕੋ, ਬੋਲੀਵੀਆ ਅਤੇ ਵੈਨਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿਚ ਗਰੀਨ ਤੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀਆਂ ਪੈੜਾਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉੱਭਰੀਆਂ ਹਨ। ਤਾਜ਼ਾਤਰੀਨ ਤਬਦੀਲੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਯੂਰਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਮੁਲਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਂਜਲਾ ਮਰਕਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਮੂੰਹਬੋਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਸੋਸ਼ਲ ਯੂਨੀਅਨ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਕੁਲੀਸ਼ਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 16 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਹੋਈਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵਲੋਂ ਗਰੀਨ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਵਾਦੀ ਝੁਕਾਅ ਵਾਲੀ ਫਰੀ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਡਾਇ ਲੰਕ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣੀ ‘ਲਾਲ-ਹਰੀ ਕੁਲੀਸ਼ਨ’ ਸੱਤਾ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲੇਗੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਲਚਸਪ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹਨ: ਪਹਿਲਾ, ਗਰੀਨ ਪਾਰਟੀ ਐਸਪੀਡੀ ਅਤੇ ਸੀਡੀਯੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧਿਰ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰੀ ਹੈ; ਦੂਜਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ (14.8 ਫ਼ੀਸਦ) ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤੀਜਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਵੋਟਰਾਂ (30 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਾਲੇ) ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੇ ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹਨ। ਚੋਣ ਸਰਵੇਖਣ ਗਰੁਪ ਵਾਲ੍ਹੇਨ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲ ਅਨੁਸਾਰ ਗਰੀਨ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ‘ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ (22 ਫ਼ੀਸਦ ਜੋ 2017 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵੇਲੇ ਮਿਲੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ 11 ਫ਼ੀਸਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ) ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਰੀ ਡੈਮੋਕਰੈਟਾਂ ਨੂੰ 20 ਫ਼ੀਸਦ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਜੋ 2017 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ 7 ਫ਼ੀਸਦ ਵੱਧ ਹਨ, ਐਸਪੀਡੀ ਨੂੰ 17 ਫ਼ੀਸਦ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 2 ਫ਼ੀਸਦ ਕਮੀ ਆਈ, ਸੀਡੀਯੂ ਨੂੰ 11 ਫ਼ੀਸਦ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਜਿਸ ਵਿਚ 13 ਫ਼ੀਸਦ ਕਮੀ ਆਈ, ਪਰਵਾਸ ਵਿਰੋਧੀ ਏਐਫਡੀ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਡਾਇ ਲੰਕ ਨੂੰ 8-8 ਫ਼ੀਸਦ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਆਧਾਰ ਵਿਚ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਨਾਲੋਂ 3 ਫ਼ੀਸਦ ਕਮੀ ਹੋਈ।

ਲੰਘੀ ਜੁਲਾਈ ਵਿਚ ਜਰਮਨੀ ‘ਚ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹ ਆਏ ਸਨ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੱਜਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਆ ਗਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਾ ਸੰਕਟ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰਿਆ। ਵਾਤਾਵਰਨ ਗਰੀਨ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਧੁਰਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਭਰਵਾਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਣ ਦੇ ਕਿਆਸ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੌਮੀ ਰੌਂਅ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਤ ਹੋ ਕੇ ਗਰੀਨ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ ਚਾਂਸਲਰ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰ (ਐਨਾਲੀਨਾ ਬਾਇਰਬੌਕ) ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ ਚੋਣ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਵਿਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਚਾਂਸਲਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਗਰੀਨ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਆਸਾਰ ਹਨ ਪਰ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸਰੋਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ (ਸੀਡੀਯੂ ਅਤੇ ਐਸਪੀਡੀ) ਗਰੀਨ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲੀਡ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਂਝ, ਕੌਮੀ ਚੇਤਨਾ ‘ਤੇ ਇਹ ਛਾਪ ਪੈ ਗਈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਗਰੀਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲੇਗੀ। ਬਰਲਿਨ ਵਿਚ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਇਕ ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਰਮਨੀ ਦੀਆਂ ਕੌਮੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿਆਪਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਅਮੀਰਾਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਘਰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਲੈ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ 3000 ਯੂਨਿਟਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸਸਤੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਵਧ ਸਕੇ। ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿਚ ਇਸ ਮਤੇ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ ਸਿਆਸੀ ਰੁਝਾਨ ਦੇ ਜ਼ਾਵੀਏ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਨਾਰਵੇ ਵਿਚ ਹੋਈਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਇੰਨੇ ਹੀ ਅਹਿਮ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਤੀ ਜੀਅ ਆਮਦਨ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਮੁਲਕ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਜੀਅ ਆਮਦਨ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ। ਜਰਮਨੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਨਾਰਵੇ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਤੌਖਲਿਆਂ ਤੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਨਾਬਰਾਬਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁੱਦੇ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੇ ਸਨ। ਨਾਰਵੇ ਵਿਚ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਭਾਰੂ ਰਹੇ ਤੇ ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਕ ਮੁਲਕ ਹੈ। ਉਧਰ ਤੇਲ ਸਨਅਤ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਅੰਦਰ ਤੇਲ, ਕੋਲੇ ਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਲਮੀ ਤਪਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ, ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ, ਸੈਂਟਰ ਪਾਰਟੀ (ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ), ਰੈੱਡ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਤੇ ਗਰੀਨ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣੀ ਇਸ ਲਾਲ ਤੇ ਹਰੀ ਕੁਲੀਸ਼ਨ ਨੇ ਸੱਜੇਪੱਖੀ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਨੌਰਡਿਕ ਮੁਲਕਾਂ ਭਾਵ ਨਾਰਵੇ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਸਵੀਡਨ, ਫਿਨਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਈਸਲੈਂਡ ਵਿਚ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਝੁਕਾਅ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਧਮਾਰਗੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਨੌਰਡਿਕ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸਕੌਟਲੈਂਡ ਵਿਚ ਗਰੀਨ ਪਾਰਟੀ ਸਕੌਟਿਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸਕੌਟਲੈਂਡ ਦੀ ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਹਨ ਪਰ ਗਰੀਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਅਰਥ ਮਿਲ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦ ਸਕੌਟਲੈਂਡ ਇਕ ਸਹੀ ਤੇ ਹੰਢਣਸਾਰ ਮੁਲਕ ਬਣਨ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਚੱਲੇਗਾ ਜੋ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ‘ਤੇ ਸੱਜੇਪੱਖੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਆਲਮੀ ਸਿਆਸੀ ਰੁਝਾਨਾਂ ਨੂੰ ਘੜਨ ਵਿਚ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਗ਼ੈਰਬਰਾਬਰੀਆਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Advertisement
ਸਿਹਤ2 days ago

ਅਮਰੀਕਾ ‘ਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ 92 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਵਿਡ ਮਾਮਲੇ

ਕੈਨੇਡਾ2 days ago

ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਮੂਲ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਧਰਮ ਹੈ, ਇਖ਼ਲਾਕ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨ ਹੈ, ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ …

ਮਨੋਰੰਜਨ2 days ago

ਜਰਸੀ – ਆਫੀਸ਼ੀਅਲ ਟ੍ਰੇਲਰ | ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ | ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਠਾਕੁਰ | ਗੋਤਮ ਤਿਨਾਨੁਰੀ | 31st ਦਸੰਬਰ 21

ਮਨੋਰੰਜਨ2 days ago

ਅਸਲਾ: ਕਰਨ ਰੰਧਾਵਾ (Full Song) ਵੱਡਾ ਗਰੇਵਾਲ | ਪ੍ਰਿੰਸ ਭੁੱਲਰ | ਕਾਕਾ ਮੰਤਰੀ | ਫਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ 10 ਦਸੰਬਰ

ਦੁਨੀਆ2 days ago

ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਨਾਲ 73 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮਿਲੇ ਦੋ ‘ਦੋਸਤ’

ਦੁਨੀਆ3 days ago

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਸੰਮੇਲਨ ਲਈ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ 110 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੱਦਾ

ਭਾਰਤ3 days ago

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ

ਮਨੋਰੰਜਨ3 days ago

ਅਖਿਲ ਨਵਾਂ ਗੀਤ : ਆਸ਼ਿਕ ਮੁੜ ਨਾ ਜਾਵੇ (ਪੂਰੀ ਵੀਡੀਓ) ਫੀਟ. ਅਦਾ ਸ਼ਰਮਾ | BOB | ਨਵੀਨਤਮ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 2021

ਮਨੋਰੰਜਨ3 days ago

ਠਾ (ਆਫੀਸ਼ੀਅਲਤ ਵੀਡੀਓ) ਲਾਡੀ ਚਾਹਲ ਫੀਟ ਪਰਮੀਸ਼ ਵਰਮਾ | ਨਵਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 2021 | ਨਵੀਨਤਮ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 2021

ਭਾਰਤ3 days ago

ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਸੰਬੰਧੀ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ

ਭਾਰਤ4 days ago

ਲਖੀਮਪੁਰ ਖੀਰੀ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਪੜਤਾਲੀਆ ਟੀਮ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼

ਭਾਰਤ4 days ago

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਲੋਂ ਆਦਮਪੁਰ ਹਲਕੇ ‘ਚ 158 ਕਰੋੜ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ

ਕੈਨੇਡਾ4 days ago

ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੋਸਾਇਟੀ EਨਟਾਰੀE ਇਕਾਈ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਾਰਜਕਰਨੀ ਦੀ ਚੋਣ

ਪੰਜਾਬ4 days ago

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ 100 ਸਾਲਾ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦਿਵਸ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ

ਪੰਜਾਬ4 days ago

ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਲੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ

ਦੁਨੀਆ5 days ago

ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ 2021 ‘ਚ 87 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਭੇਜੇ ਭਾਰਤ

ਪੰਜਾਬ5 days ago

ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਵਫ਼ਦ ਵਲੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ

ਕੈਨੇਡਾ3 months ago

ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਬੰਦ, 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਖ਼ਰਚ ਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ

ਮਨੋਰੰਜਨ8 months ago

Saina: Official Trailer | Parineeti Chopra | Bhushan Kumar | Releasing 26 March 2021

ਮਨੋਰੰਜਨ8 months ago

ਤਾਪਸੀ ਪੰਨੂ, ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਅਪ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬਹਿਲ ‘ਤੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਵਲੋਂ ਛਾਪੇਮਾਰੀ

ਮਨੋਰੰਜਨ8 months ago

ਕਿਸਮਤ ਤੇਰੀ (ਪੂਰਾ ਵੀਡੀਓ ਗਾਣਾ): ਇੰਦਰ ਚਾਹਲ | ਸ਼ਿਵਾਂਗੀ ਜੋਸ਼ੀ | ਬੱਬੂ | ਨਵੀਨਤਮ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਣੇ 2021

Featured8 months ago

ਕਰੋਨਾ ਦਾ ਕਹਿਰ ਮੁੜ ਵਧਿਆ, ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਪੰਜਾਬ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ

ਕੈਨੇਡਾ8 months ago

ਕੈਨੇਡਾ ਇੰਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵਰਕ ਪਰਮਿਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੱਕੇ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ

ਸਿਹਤ8 months ago

ਕੈਨੇਡਾ ਲਈ ਮੁੜ ਆਫ਼ਤ ਬਣਿਆ ਕੋਰੋਨਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਲੱਗੇ ਨਵੇਂ ਵੈਰੀਐਂਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ

ਮਨੋਰੰਜਨ8 months ago

ਪਲੇਬੁਆਏ (ਪੂਰਾ ਗਾਣਾ) ਅਬਰਾਮ ਫੀਟ ਆਰ ਨੈਤ | ਅਫਸਾਨਾ ਖਾਨ | ਲਾਡੀ ਗਿੱਲ | ਨਵਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਣਾ 2021

ਸਿਹਤ9 months ago

ਕਰੋਨਾ ਦਾ ਕਹਿਰ: ਨਿੱਘਰਦੀ ਸਿਆਸਤ

ਭਾਰਤ8 months ago

ਮਮਤਾ ਦਾ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਸਮੇਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ, ਇਹ ਹੈ ਮੁੱਦਾ

ਮਨੋਰੰਜਨ7 months ago

ਡੀਡੀ 1 | ਵੀਤ ਬਲਜੀਤ | ਸ਼ਿਪਰਾ ਗੋਇਲ | ਆਫੀਸ਼ੀਅਲ ਵੀਡੀਓ | ਤਾਜਾ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਣਾ 2021 | ਸਟੇਟ ਸਟੂਡੀਓ

ਮਨੋਰੰਜਨ8 months ago

Hello Charlie – Official Trailer | Aadar Jain, Jackie Shroff, Shlokka Pandit, Elnaaz Norouzi

ਸਿਹਤ7 months ago

ਦੇਸ਼ ’ਚ ਵਧਿਆ ‘ਕੋਰੋਨਾ’ ਦਾ ਖ਼ੌਫ, 24 ਘੰਟਿਆਂ ’ਚ 2 ਲੱਖ ਨਵੇਂ ਕੇਸ

ਮਨੋਰੰਜਨ8 months ago

ਰੋਨਾ ਹੀ ਸੀ | ਰਣਜੀਤ ਬਾਵਾ | ਪੇਂਡੂ ਬਯਜ| ਡੀ ਹਾਰਪ | ਤਾਜਾ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਣੇ 2021 | ਨਵੇਂ ਗਾਣੇ 2021

ਭਾਰਤ7 months ago

ਲੋਕਾਂ ‘ਚ ਫਿਰ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦਾ ਖੌਫ਼

ਕੈਨੇਡਾ8 months ago

ਕੋਰੋਨਾ ਟੀਕਾ ਲੱਗਣ ਮਗਰੋਂ ਸਿੰਘ ਨੇ ‘ਭੰਗੜਾ’ ਪਾ ਕੇ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਖੁਸ਼ੀ

ਮਨੋਰੰਜਨ8 months ago

ਸੁਰ ਤੇ ਅਦਾ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਸੀ ‘ਨੂਰੀ’

ਮਨੋਰੰਜਨ2 days ago

ਜਰਸੀ – ਆਫੀਸ਼ੀਅਲ ਟ੍ਰੇਲਰ | ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ | ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਠਾਕੁਰ | ਗੋਤਮ ਤਿਨਾਨੁਰੀ | 31st ਦਸੰਬਰ 21

ਮਨੋਰੰਜਨ2 days ago

ਅਸਲਾ: ਕਰਨ ਰੰਧਾਵਾ (Full Song) ਵੱਡਾ ਗਰੇਵਾਲ | ਪ੍ਰਿੰਸ ਭੁੱਲਰ | ਕਾਕਾ ਮੰਤਰੀ | ਫਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ 10 ਦਸੰਬਰ

ਮਨੋਰੰਜਨ3 days ago

ਅਖਿਲ ਨਵਾਂ ਗੀਤ : ਆਸ਼ਿਕ ਮੁੜ ਨਾ ਜਾਵੇ (ਪੂਰੀ ਵੀਡੀਓ) ਫੀਟ. ਅਦਾ ਸ਼ਰਮਾ | BOB | ਨਵੀਨਤਮ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 2021

ਮਨੋਰੰਜਨ6 days ago

ਇਸ਼ਕ ਕਹਾਣੀ (ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੀਡੀਓ) | ਨਿੰਜਾ | ਦੀਦਾਰ ਕੌਰ | ਨਵੀ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰਵਾਲਾ | ਨਵੀਨਤਮ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 2021

ਮਨੋਰੰਜਨ7 days ago

ਜੀ ਲੋਸ (ਆਫੀਸ਼ੀਅਲ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ) ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋ | ਸਨੈਪੀ | ਰੁਬਲ ਜੀ.ਟੀ.ਆਰ. | ਨਵੀਨਤਮ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 2021

ਮਨੋਰੰਜਨ1 week ago

ਬੋਰਲਾ – ਦਿਲੇਰ ਖੜਕੀਆ ਫੀਟ. ਹਿਬਾ ਨਵਾਬ | ਹਰਿਆਣਵੀ ਗੀਤ ਹਰਿਆਣਵੀ | ਨਵੇਂ ਗੀਤ 2021 | ਸਾਗਾ ਸੰਗੀਤ

ਮਨੋਰੰਜਨ2 weeks ago

ਜੌਰਡਨ ਸੰਧੂ: ਗੁੱਸਾ ਨੂੰ ਮਨਾ ਲੈਨਾ (ਪੂਰੀ ਵੀਡੀਓ) ਫੀਟ. ਸ੍ਰੀ ਬਰਾੜ | ਦੇਸੀ ਕਰੂ | ਨਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 2021

ਮਨੋਰੰਜਨ2 weeks ago

SATISFY – ਆਫੀਸ਼ੀਅਲ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ | ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਂ | ਨਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 2021

ਮਨੋਰੰਜਨ3 weeks ago

ਤੋਹਮਤ | ਸ਼ਿਪਰਾ ਗੋਇਲ ਫੀਟ ਗੌਹਰ ਖਾਨ | ਨਿਰਮਾਨ | ਨਵੀਨਤਮ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 2021 | ਨਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 2021

ਮਨੋਰੰਜਨ3 weeks ago

ਫੀਲਿੰਗਾ | ਗੈਰੀ ਸੰਧੂ | ਅਧੀ ਟੇਪ | ਤਾਜ਼ਾ ਵੀਡੀਓ ਗੀਤ 2021 | ਤਾਜ਼ਾ ਮੀਡੀਆ ਰਿਕਾਰਡ

ਮਨੋਰੰਜਨ3 weeks ago

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ – ਪ੍ਰਧਾਨ | ਵਾਰਨੰਗ | ਦੇਸੀ ਕਰੂ | ਨਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 2021 | ਗਿੱਪੀ ਜੀ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਕੇਜੇ | 19 ਨਵੰਬਰ

ਮਨੋਰੰਜਨ3 weeks ago

ਨਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 2021 | ਸੂਟ ਬਰਗੰਡੀ (ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੀਡੀਓ) ਸ਼ਿਵਜੋਤ | ਨਵੀਨਤਮ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 2021

ਮਨੋਰੰਜਨ3 weeks ago

ਕੁਸੁ ਕੁਸੁ ਗੀਤ ਫੀਟ ਨੋਰਾ ਫਤੇਹੀ | ਸਤਯਮੇਵ ਜਯਤੇ 2 | ਜੌਨ ਏ, ਦਿਵਿਆ ਕੇ | ਤਨਿਸ਼ਕ ਬੀ ਜ਼ਾਹਰਾ ਖਾਨ, ਦੇਵ ਐਨ

ਮਨੋਰੰਜਨ3 weeks ago

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕਰੇ ਆਸ਼ਿਕੀ ਆਫੀਸ਼ੀਅਲ ਟ੍ਰੇਲਰ: ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕੇ, ਵਾਣੀ ਕੇ | ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੇ | ਭੂਸ਼ਣ ਕੇ | 10 ਦਸੰਬਰ 21

ਮਨੋਰੰਜਨ3 weeks ago

ਮੋਹ (ਪੂਰੀ ਵੀਡੀਓ) ਬਾਰਬੀ ਮਾਨ | ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | TheKidd | ਸੁਖਸੰਘੇੜਾ | ਨਵੀਨਤਮ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 2021

ਮਨੋਰੰਜਨ4 weeks ago

ਦਬਦੇ ਨੀ – ਸਰਕਾਰੀ ਵੀਡੀਓ | ਐਮੀ ਵਿਰਕ | ਮਨੀ ਲੌਂਗੀਆ | B2gether Pros | ਬਰਫੀ ਸੰਗੀਤ

ਮਨੋਰੰਜਨ4 weeks ago

ਤੇਨੂ ਲਹਿੰਗਾ: ਸਤਿਆਮੇਵ ਜਯਤੇ 2 | ਜੌਨ ਏ, ਦਿਵਿਆ ਕੇ | ਤਨਿਸ਼ਕ ਬੀ, ਜ਼ਹਰਾ ਐਸ ਕੇ, ਜੱਸ ਐਮ | 25 ਨਵੰਬਰ 2021

Recent Posts

Trending